10 lutego 2026 roku pojawiła się pierwsza wersja OpenEdge 13, jako tzw, Innovation Release, co stanowi przygotowanie pod wersję długoterminową (LTS). Platforma rozwijana przez Progress wchodzi na kolejny poziom nowoczesności. To wydanie skupia się przede wszystkim na zwiększeniu wydajności, bezpieczeństwa oraz lepszej integracji z nowoczesnymi technologiami w chmurze i kontenerowymi. Dla firm korzystających z OpenEdge oznacza to większą elastyczność, łatwiejsze skalowanie aplikacji oraz lepsze przygotowanie na przyszłe wyzwania technologiczne.

OpenEdge 13 to wydanie zaprojektowane z myślą o nowoczesnych wymaganiach biznesowych i technologicznych. Twórcy platformy położyli szczególny nacisk na bezpieczeństwo, dostępność, wydajność aplikacji oraz coraz ważniejsze obszary, takie jak sztuczna inteligencja i zaawansowane zarządzanie danymi.

Nowa wersja przynosi szereg usprawnień, które mogą realnie wpłynąć na funkcjonowanie systemów w organizacji – niezależnie od jej wielkości. OpenEdge konsekwentnie rozwija się jako platforma wspierająca modernizację istniejących aplikacji, jednocześnie przygotowując je na integrację z nowymi nowoczesnymi technologiami.

W praktyce OpenEdge 13 wprowadza zmiany, które przekładają się na codzienną pracę zespołów IT. Platforma zwiększa produktywność w całym swoim ekosystemie, usprawniając zarówno proces developmentu, jak i zarządzanie środowiskiem. Jednocześnie oferuje lepszą, zoptymalizowaną wydajność – zarówno na poziomie aplikacji, jak i operacji bazodanowych.

Istotnym kierunkiem rozwoju jest również otwarcie na rozwiązania oparte o sztuczną inteligencję. OpenEdge 13 tworzy fundamenty, które umożliwiają integrację aplikacji z ekosystemem AI, co staje się coraz ważniejsze w kontekście analityki i automatyzacji procesów biznesowych.

Nie bez znaczenia są także usprawnienia w obszarze bazy danych. Nowa wersja poprawia przepustowość oraz skraca czas działania narzędzi administracyjnych, co przekłada się na zmniejszenie czasu potrzebnego na konserwację systemu. Równocześnie wzmacnia fundamenty bezpieczeństwa, zapewniając solidne i zgodne ze standardami środowisko pracy.

Niektóre z wprowadzonych nowości możecie znać z wersji 12.8 gdzie były testowane.
Zacznijmy od wybranych nowości w administrowaniu bazy danych.

Wielowątkowe tworzenie kopii zapasowych

Skrócenie czasu wykonywania kopii zapasowych ma bezpośredni wpływ na ograniczenie okien serwisowych i zwiększenie dostępności systemu. W OpenEdge 13 wprowadzono mechanizm wielowątkowego backupu, który znacząco przyspiesza operacje tworzenia kopii zapasowych baz danych w trybie offline.

Tryb wielowątkowy został ustawiony jako domyślny zarówno dla backupów offline, jak i online. Dzięki temu system automatycznie wykorzystuje dostępne zasoby CPU, co przekłada się na krótszy czas realizacji operacji. W razie potrzeby zachowanie to można skonfigurować lub całkowicie wyłączyć za pomocą narzędzia PROBKUP.

probkup [baza] … [ -thread 0 | 1 ] [ -threadnum num-threads ]

Jeśli przed wykonaniem komendy pojawia sie ostrzeżenie ESAM to wynika to stąd, że po wyinstalowaniu poprzedniej wersji nie usunąłem katalogów ESAM.

Wielowątkowe sprawdzanie indeksów (offline)

Sprawdzanie indeksów to kluczowe narzędzie administracyjne wykorzystywane do oceny stanu bazy danych, identyfikacji problemów oraz zapewnienia integralności danych. Odgrywa również istotną rolę w planowaniu i realizacji strategii odzyskiwania po awariach.

W OpenEdge 13 rozszerzono to mechanizm o możliwość wielowątkowego sprawdzania indeksów w trybie offline. Administratorzy mogą teraz równolegle walidować rekordy dla poszczególnych kluczy oraz ich kolejność, co znacząco przyspiesza cały proces.

Zarówno w trybie online, jak i offline, operacje realizowane w ramach opcji 2, 3 i 4 wykorzystują domyślnie przetwarzanie wielowątkowe — pod warunkiem, że środowisko dysponuje odpowiednimi zasobami (CPU, pamięć oraz wydajny dostęp do dysku). Dzięki temu możliwe jest równoległe wykonywanie operacji, które wcześniej były realizowane sekwencyjnie.

proutil [baza] -C idxcheck [ -thread 0 | 1 ] [ -threadnum num-threads ]

Wprowadzono ulepszenia polecenia PROUTIL IDXCOMPACT, służącego do kompresji indeksów.
Jednym z nich jest parametr -compactonly — można jej używać do kompresji drzewa indeksu wyłącznie wtedy, gdy indeks jest unikalny. Opcja ta:
– wyłącza skanowanie drzewa w poszukiwaniu symboli zastępczych usuniętych wpisów indeksu, a zamiast tego przeprowadza jego kompresję;
– wpływa na działanie operacji IDXCOMPACT w zależności od tego, czy określono również opcję -unusedblocks
Aby dokładniej zrozumieć działanie operacji warto przeczytać w dokumentacji z jakich faz składa sie kompaktowanie indexów.

Format notacji naukowej w ABL
ABL obsługuje obecnie odczyt i zapis liczb w notacji naukowej, wykorzystywanej m.in. w formatach takich jak JSON czy XML. Taki zapis umożliwia reprezentowanie bardzo małych lub bardzo dużych wartości za pomocą notacji naukowej.

Dzięki tej funkcji programiści ABL mogą uprościć swój kod i zaoszczędzić czas, eliminując konieczność tworzenia dodatkowych procedur konwersji.

Należy podkreślić, że funkcja ta nie wprowadza nowego typu danych, lecz umożliwia przetwarzanie liczb zapisanych w notacji naukowej. Po ich odczytaniu wartości są nadal reprezentowane wewnętrznie jako jeden ze standardowych typów danych ABL: INTEGER, INT64 lub DECIMAL. W dokumentacji są podane ciekawe przykłady takich liczb, ale zobaczmy dla przykładu dwie poniższe wartości.

/* Średnica czerwonej krwinki człowieka w [m] */
VAR DECIMAL RedBloodCellDiameter = 7e-6.

/* Średnica wszechświata w [m] */
VAR DECIMAL UniverseDiameter = 8.8e26.

DISPLAY RedBloodCellDiameter FORMAT "9.99999E-99".
DISPLAY UniverseDiameter FORMAT "9.99999E+99".

PAUSE.

Przy wyświetlaniu ważne jest podanie formatu. Na takim zapisie można robić konwersję z wartości znakowych.

Pisałem w zeszłym roku o integracji OE Developr’s Studio z AI Coding Assistant. Wymagało to wykonania kilku czynności. W OpenEdge 13.0 to środowisko zawiera już zintegrowanego Asystenta Kodowania AI obsługiwanego przez ChatGPT.

Inną ważną informacją jest to, że platforma .NET 8 uzyskała certyfikat zgodności z OpenEdge 13.0 zarówno dla aplikacji ABL, jak i .NET Open Client. Certyfikat ten gwarantuje, że aplikacje ABL oraz .NET Open Client po aktualizacji do .NET 8 mogą korzystać z funkcji tej platformy, pozostając jednocześnie w ramach wspieranej wersji środowiska .NET.
.NET 8 jest wersją objętą długoterminowym wsparciem technicznym (LTS), którego zakończenie planowane jest na listopad 2026 roku (od 2023 r.).

Wprowadzono jak zawsze wiele ulepszęń w dziedzinie zabezpieczeń, np. wsparcie dla FIPS 140-3.
FIPS (Federal Information Processing Standards) to zestaw standardów opracowanych przez rząd USA, określających wymagania m.in. w zakresie bezpieczeństwa danych i stosowania algorytmów kryptograficznych.

W kontekście OpenEdge ich znaczenie polega na tym, że zapewniają zgodność z uznanymi normami bezpieczeństwa. Dzięki wsparciu FIPS system może korzystać wyłącznie z certyfikowanych, bezpiecznych mechanizmów kryptograficznych, co jest szczególnie istotne w środowiskach wymagających wysokiego poziomu ochrony danych (np. w instytucjach finansowych lub administracji).

Po więcej szczegółów zapraszam do dokumentacji.